Route III. Een afstand van 8 kilometer

Deze route voert naar boerderijen met een grote tuin op een oude dijk, een voormalig café met een beschilderde wand en het Kantmuseum en een mooie tuin.

U moet daarbij de Provinciale weg oversteken, dus enige voorzichtigheid is wel geboden.

De Nederlands Hervormde kerk

Bij de Mennonietenkerkstraat slaat u rechtsaf. Het pand op de hoek is drukkerij Bakker. Het was de voormalige pastorie van de doopsgezinde kerk. Hier is Seth Gaaikema geboren.

Aan deze weg ligt niet alleen de doopsgezinde kerk, maar ook de molen De Liefde. De molen ligt hoog op een molenberg en deze ligt weer op de oude dijk van ongeveer 1260.

Vervolgt u deze dijk over het wandelpad, dan komt u langs het Vincentiusgebouw, dat eveneens op die oude dijk lag.

U gaat linksaf naar de Hoofdstraat en vervolgt deze weg rechtsaf tot de Startstraat, rechtsaf waarna u de provinciale weg oversteekt
(DENK AAN HET LANGSRAZENDE VERKEER!).

Aan de overzijde linksaf. De boerderijen liggen op een voormalige dijk die in het begin van de 14e eeuw tijdens een hevige storm overspoeld werd door het water, dat veel gronddeeltjes bevatte. Dit sediment zonk bijzonder snel en daardoor ontstond deze hoge wal.

De weg ernaast werd toen de Lage Weg genoemd en dit gedeelte van het dorp heeft die naam nog.

De boerderijen op die voormalige dijk heetten samen Bovenhuizen.

Korte tijd na die overstroming werd in 1317 een dijk om een groot gedeelte van de provincie Groningen gelegd. In het Riustringer landrecht wordt dat op de volgende wijze beschreven:

Thet is ac londriucht; thet wi frisa hagon ene se burch to stiftande and to sterande, enne geldene hop ther umbe al frislond lith.

Vertaald: Dat is ook landrecht; dat wij Friezen een zeedijk zullen stichten en onderhouden, een gouden hoepel die om heel Friesland ligt.

U ziet het, de taal was toen in alle Friese Zeelanden nog fries.
Deze bepalingen handelden over de Oude Dijk die een halve kilometer noordelijker ligt.
Nu begrijpt u de naam Bovenhuizen beter.

De tweede boerderij had een bijzonder model, het woongedeelte stond dwars op de schuur en stallen. De dijk was hier smal en om mens en dier samen een droog plek te garanderen moest er met de ruimte gewoekerd worden. De oude boerderij stond in de lengte op de dijk en rond 1870 werd een nieuwe schuur dwars op het woongedeelte gebouwd. In 1845 toen deze weg verhard werd tot grindweg stond de boerderij nog in de lengte op de overslibde dijk.

Daarna komt een opvolger van de oude Elemaheerd. Het woongedeelte van deze boerderij werd naar ontwerp van architect B. Jager gebouwd, evenals een groot aantal huizen in het dorp. Zie verder Route IV.

Dan komt de boerderij van de familie Middendorp, een Oldambster type boerderij.

Tegenover Middendorp wonen sinds twee jaar de heer en mevrouw Van Kalker. Ze zijn bezig de grote tuin om te vormen tot een bloementuin met veel vaste planten. Maakt u een afspraak dan bent van harte welkom om de vorderingen te zien.

Als u verder naar de buurtschap 't Lage van de Weg loopt, ziet u links het voormalig café Swijghuizen liggen. In de voormalige gelagkamer is een oude beschilderde wand. Hier kunt u bij de familie Wiersema-de Winter een kop koffie of thee drinken.

U zou de weg kunnen vervolgen over Usquert naar Baflo en genieten van al die prachtige, oude boerderijen met vaak tuinen van ongeveer een halve hectare. Ze zijn grotendeels gebouwd in het midden van de vorige eeuw. Het was een tijd van voorspoed, doordat hier vrede heerste en rondom ons land enkele oorlogen woedden, waardoor er groot voedselgebrek heerste in Europa.

U loopt langs 't Lage van de Weg tot aan de boerderij Papekop die pas gerestaureerd is. Ze ontleent haar naam aan de periode na 1670, toen een burchtheer van Uithuizen weinig tolerantie met de katholieken toonde en deze boerderij een toevluchtsoord werd voor priesters en andere katholieken, want de boerderij lag net over de grens in het karspel Usquert.

U gaat terug naar het dorp. Wilt u de fraaie tuin bij de familie de Winter en het Kantmuseum zien, blijft u dan gewoon aan de zelfde zijde van de provinciale weg. U loopt langs de rijen voormalige landarbeidershuizen die hier kort na de oorlog werden gebouwd in een poging om het personeel bij de boerderijen te houden. Amsterdam, Rotterdam en het industriegebied in Twente trokken veel voormalige landarbeiders naar zich toe. Voor rekening van de boeren werden toen in de provincie Groningen een enorm aantal woningen gebouwd.

Aan het eind van de weg linksaf en achter het derde huis aan de Talmaweg ligt de tuin van de familie De Winter. Na het beëindigen van het tuindersbedrijf werd midden in de tuin een vijver gegraven, als centrum voor een siertuin. Hier bent u van harte welkom (na afspraak).

Aan het eind van de Talmaweg, op de hoek van de Oude Dijk van 1317, ligt de boerderij van de heer en mevrouw Jansen. Hier is het kantmuseum gevestigd. Deze is een aantal dagen per week te bezichtigen, evenals de grote tuin. Deze tuin is een oase van rust.

Bron: Gebasseerd op een publicatie van Comité OMD Eemsmond voor de Open Monumentendag 1999.